نشست «نقش پژوهش‌های علوم انسانی در راهگشایی مسائل فرهنگی» برگزار شد؛

 

 

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)،  نشست «نقش پژوهش‌های علوم انسانی در راهگشایی مسائل فرهنگی» در هفته پژوهش با سخنرانی دو تن از استادان فلسفه و جامعه‌شناسی یکشنبه 23 آذر از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.

مالک شجاعی درباره «درس‌هایی از کرونا برای فلسفه علوم انسانی» گفت: مسائل کرونا بیشتر در حوزه فلسفه تکنولوژی بوده و بخش قابل اعتماد آن به فلسفه سیاست و فلسفه اخلاق اختصاص دارد. در این زمینه مقالات بسیار خوبی منتشر شده و بیشترین نقدها متوجه نقد اومانیسم و نقد اندیشه پیشرفت، نقد کارآمدی علوم فنی و تکنولوژیک و نقد محدودیت‌های دانش پزشکی است.
بحران‌های عالمگیر، طبیعی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و اصناف بحران‌ها که وقتی انسان با آن مواجه می‌شود به عنوان آرمان‌های دوره روشنگری و مدرن مطرح شده است. بیشترین بحث‌ها را فوکو درباره قدرت دانش و مجازات و تنبیه و بحث‌هایی نیز در فلسفه پزشکی دارد.

وی با اشاره به این‌که بحران‌ها در چه سطوحی با فلسفه مطرح می‌شوند و فلسفه در چه سطوحی با آن‌ها دست به گریبان می‌شود، توضیح داد: حال سوال این است که فلسفه چقدر می‌تواند در ساحت فرهنگ کمک کند زیرا بحران‌ها باید برای انسان‌ها معنا داشته باشد و باید در منظومه فکری حیات و عمل خود بتوانند آن را معنا کنند. تاثیر کرونا در فلسفه به معنی رویکرد به آن است. کرونا باعث می‌شود فلسفه از آن رویکرد تک رشته‌ای فاصله بگیرد و به استقبال مباحث چند رشته‌ای برود. آمدن کرونا باعث شد که یک مساله به مساله‌ها اضافه شود و نمی‌توان گفت که کرونا فلسفه را به قبل از کرونا و بعد از آن تقسیم کرده است.

وی افزود: اخلاق کرونا و فلسفه سیاست کرونا یکی از مباحث جدی است. ما باید بدانیم چقدر فلسفه‌مان وارد این مباحث شده است. آنچه تحت عنوان فلسفه علوم اجتماعی مطرح می‌شود از قرن نوزدهم به شکل جدی وارد این مباحث شده است. کرونا یک علامت سوال بزرگ بود در مقابل سرمایه‌داری و فلسفه متناسب با سرمایه‌داری. تامل درباب این سرمایه به عنوان جوهر و روح دنیای جدید بحثی است که از مارکس شروع می‌شود و در حوزه منتقدان فلسفه نئولیبرال مطرح می‌شود. عمده بحث‌هایی که در زمینه علوم انسانی مطرح می‌شود از قضا به پارادایم انتقادی مربوط می‌شود و نیچه نیز یکی از آن‌هاست که به این رسالت پایبند است.
 



شجاعی جشوقانی ادامه داد: عمده این مباحث در حوزه فلسفه علوم اجتماعی است که عنوان می‌شود. بیشتر فلسفه علوم اجتماعی دغدغه این بحران‌ها را دارد، مانند بحران جامعه سرمایه‌داری و این سنت که بعد از جنگ جهانی اول مطرح شد. به نظر می‌رسد که جای این سنت در فلسفه خالی است. بحران عقل‌گرایی امروزه با علم جدید و علم پزشکی اعتماد به نفس عجیبی دارد و با دستاوردهای پزشکی هر بحران و مساله را می‌توان پیشگیری و همه مسائل انسانی را حل کرد. بحث فلسفه تاریخ نیز بسیار مهم است و در حوزه تعامل فلسفه با امر اجتماعی می‌توانند راهگشایی کنند.

وی گفت: یکی از برکات و فرصت‌های کرونا بحران‌ها و محدویت‌ها برای فلسفه است. ما در آستانه قرن پانزدهم شمسی هستیم و بیش از صد سال از ورود فلسفه جدید به ایران می‌گذرد، اگر دارالمعلمین را در سال 1297 مبنا قرار دهیم و بعد از این صد سال ببینیم که فلسفه با ما و مسائل جدید چه کرده است. به لحاظ تاریخی چون علوم انسانی از علوم طبیعی خود را شکل داده‌اند پارادیم نخست در حوزه فلسفه علوم انسانی پارادایم پوزیتیویستی است. تعبیر فیزیک اجتماعی را آگوست کنت به کار می‌برد که جامعه و تاریخ را بشناسیم و قوانین آن را مانند قوانین طبیعت استخراج کنیم و به کار بگیریم. پارادایم دوم که در واکنش به پوزیتیویستی شکل می‌گیرد پارادایم هرمنوتیکی است.

 

http://www.ibna.ir/fa/report/299841/%D8%B4%D8%AC%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%88%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%AB-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%DA%A9-%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%85%DB%8C